Kategori: Makaleler

“Kifayet Muhteris Ne Demek?”: Bir Kelimenin Derinliklerine Yolculuk Bir gün bir arkadaş sohbeti sırasında kulağıma çarpan bir kelime oldu: kifayet muhteris. “Bu ne demek ya?” diye kendi kendime sordum. Aslında kelimeler bazen bize bir çağrıda bulunur, düşünmeye zorlar. Peki, neden bazı insanlar sürekli daha fazlasını isterken, bazıları sahip olduklarıyla yetinmeyi bilir? İşte tam bu noktada kifayet muhteris kavramı devreye giriyor. Köken ve Tarihi Perspektif “Kifayet” kelimesi Arapça kökenli olup “yeterlilik, yetinme” anlamına gelirken, “muhteris” ise bir şeyi fazlasıyla talep eden, açgözlü kişi demektir. Bu iki kelimenin birleşimi, klasik Osmanlı metinlerinde ve Divan edebiyatında sıkça karşımıza çıkar. Osmanlı döneminde toplumsal ve…

Halk Ekmek ilk nerede açıldı? sorusu, sadece ekmek üretiminin ve tüketiminin ötesinde, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi kritik konuları da gözler önüne seren bir meseledir. İstanbul’da yaşayan, şehrin karmaşasını ve çeşitliliğini her gün deneyimleyen biri olarak, Halk Ekmek’in tarihçesi ve ilk açıldığı yer, toplumsal dinamikleri anlamada önemli bir ipucu sunuyor. Bu yazıda, Halk Ekmek’in ilk kez nerede açıldığını toplumsal cinsiyet ve sosyal adalet perspektifinden inceleyeceğim. İstanbul sokaklarında gözlemlediğim, etrafımdan duyduğum, bazen de doğrudan yaşadığım tecrübelerle bu soruyu günlük hayata nasıl bağlayabileceğimizi tartışacağım. Halk Ekmek’in İlk Açıldığı Yer: Tarihsel Bir Bağlam Halk Ekmek, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin sosyal yardımlarından biri…

Göğsü Dolu Öksürük: Nedir, Neden Olur ve Nasıl Geçer? Göğsü dolu öksürük. Bu cümleyi duyduğunda kafanda neler canlanıyor? Hasta haline girmek, yatağa kapanmak, belki birkaç gün boyunca sosyal hayatı bırakıp tek başına acıyla boğuşmak mı? Ya da sadece rahatsız edici, birkaç gün süren ve sonunda unutulan geçici bir durum mu? İster bir gripten ister alerjik bir reaksiyondan olsun, göğsü dolu öksürük vücudun “bir şeyler yolunda gitmiyor” sinyalidir. Ama mesele şu: Herkesin bu durumu geçirme biçimi farklı, ama çoğu zaman herkes aynı basmakalıp “çözüm” önerilerini sunar. Pek de eleştirel olmayan, yüzeysel, sığ yaklaşımlar. İzmir’de yaşıyorum ve baharın geldiği şu günlerde, her…

Geçmişin Sofrasında: Japonların Beslenme Alışkanlıklarına Tarihsel Bakış Tarih, bize yalnızca geçmişi anlatmaz; geçmiş, bugünü anlamamız için bir mercek görevi görür. Japonların ne ile beslendiğine dair yolculuk, sadece bir gıda tarihi incelemesi değil, aynı zamanda toplumsal yapının, kültürün ve ekonomik dönüşümlerin aynasıdır. İnsanların ne yediği, nasıl yaşadığı ve hangi değerleri benimsediği, tarih boyunca birbirine sıkı sıkıya bağlı olmuştur. Jomon Dönemi: Avcı-Toplayıcıların Sofrası Yaklaşık M.Ö. 14.000 – M.Ö. 300 yılları arasında yaşayan Jomon toplulukları, bugün Japonya’nın ilk tarım öncesi sakinleriydi. Bu dönemde beslenme, doğanın sunduklarına bağlıydı: balık, kabuklu deniz ürünleri, yabani otlar, meyve ve kökler. Arkeolojik kazılardan elde edilen terracotta figurines ve…

Evrende Hava Olmasaydı Ne Olurdu? Bugün yine İstanbul’da ofisten çıkıp yürüyüşe çıktım. Biraz rüzgar, biraz güneş… Akşam saatlerinde gelen serinlik, insana bir huzur veriyor. Ama birden düşündüm: Ya hiç hava olmasaydı? Ya dünya, yaşamayı mümkün kılan bu gaz karışımından yoksun olsaydı? Aslında bu soruya anlam vermek çok kolay değil, ama hayal etmek eğlenceli olabilir. Evrende hava olmasaydı ne olurdu, diye düşündüğümde, bu sorunun düşündürdükleri kafamı kurcalamaya başladı. Hava Olmadan Yaşam Mümkün Müydü? Evrende hava olmasaydı, hayatın var olup olamayacağını sorgulamak çok doğal. Atmosfer, yaşamı sürdüren en önemli etkenlerden biridir. Bizim için “hava” dediğimiz şey, aslında oksijen, azot, karbondioksit ve diğer…

En İyi Aşçılar Hangi Burçtan Gelir? Aşçılık, sadece yemek pişirmek değil, bir sanat, bir tutku ve kimileri için bir yaşam biçimidir. Her burcun kendine has bir yapısı, dünya görüşü ve bakış açısı vardır. Peki, bu özellikler aşçılık gibi bir sanat dalında nasıl bir rol oynar? Hangi burçlar mutfakta parlayıp yıldızlaşır, hangileri sadece tava karıştırır ve tabii ki, kimleri mutfakta kaybolur? Açıkça söylemek gerekirse, “en iyi aşçı hangi burçtan çıkar?” sorusu biraz tuhaf bir soru olabilir, çünkü yetenek sadece doğum tarihlerine dayanmaz. Ancak, astrolojinin aşçılık dünyasında nasıl bir rol oynayabileceğine dair eğlenceli bir bakış açısı kazandırmak mümkün. Hadi gelin, bu konuyu…

Kaynakların Kıtlığı ve Şahıs Şirketlerinde Defter Tutmanın Önemi Hayatın her alanında olduğu gibi ekonomi de sınırlı kaynaklar ve seçimlerin sonuçları üzerine şekillenir. Günlük yaşamda aldığımız her karar, bir fırsat maliyeti doğurur; bir iş kurmak, bir yatırım yapmak ya da sadece zamana nasıl değer verdiğimizi belirlemek… Bu perspektifle baktığımızda, bir şahıs şirketi açmak ve işletmek yalnızca finansal bir tercih değil, aynı zamanda bireysel ve toplumsal kaynakların etkin kullanımına dair bir laboratuvar gibidir. Şahıs şirketi hangi defterleri tutar sorusu, basit bir muhasebe meselesi gibi görünse de, aslında mikroekonomik karar mekanizmalarından makroekonomik sonuçlara ve davranışsal ekonomi boyutuna kadar geniş bir etki alanı yaratır.…

İran Kuku Nedir? Bir Lezzet Yolculuğu ve Beni Bulan Anı Kayseri’nin soğuk bir kış sabahıydı, dışarısı sessizdi ve her şey bembeyazdı. Karın üstündeki adımlarımdan başka hiçbir ses yoktu. İçimden bir şeylerin eksik olduğunu hissediyordum. Tam o sırada, evde yalnızdım, oturma odasında pencerenin kenarına oturmuş, eski bir defterin sayfalarını çeviriyordum. Bu, sıradan bir gündü belki, ama ruhumda bir eksiklik vardı. Aklımda hep aynı düşünce: “Hadi bir şeyler yapalım.” Birden, yıllardır unuttuğum bir yemeği hatırladım: İran kuku. Bu lezzetli yemekte hayatımın anlamını bulacağım aklıma gelmişti. İran kuku nedir, nereden gelir, neye benzer? Düşüncelerim hızla kaybolmaya başlamışken, kendimi çocukluk yıllarımdan bir anı üzerinde…

Üç Dört Beş AYT Matematik Kaç Sayfa? Bir mühendis ve sosyal bilimci olarak farklı bakış açılarıyla bir inceleme — Giriş: Sayfalar, Sorular ve Gerçek Hayat Konya’da 26 yaşında, kafasında sürekli bir düşünce fırtınası içinde olan bir gencim. Mühendislik ve sosyal bilimler arasında gidip geliyorum, sürekli analiz yapıyorum ama duygular da her zaman işin içinde. Bugün kafamı kurcalayan bir soru var: Üç dört beş AYT matematik kaç sayfa? Yani, bu sınavı geçebilmek için ne kadar çalışmam gerekir, bu sayfalar ne kadar büyük bir yük oluşturur? Bir mühendis olarak, kesin bir çözüm bulmaya çalışırken, içimdeki insan tarafım ise bu sayfa sayılarının ötesinde,…

Ahmed Muhtar Kimdir? Cesur Bir İnceleme Ahmet Muhtar… Bu isim, Türkiye’de son yıllarda sıkça duyduğumuz bir figür. Ama onu tam olarak kimse tanımıyor gibi, değil mi? Ya da tanıyormuş gibi yapıyorlar, ya da sadece sosyal medyada yankı yapacak kadar “gündelik” bir figür. Ahmed Muhtar’ı tüm bu karmaşa içinde tartışırken, bazen adını doğru anımsamak için duraksıyoruz. Ama, hadi bakalım, ben de bu yazıda bu ismi net bir şekilde tanıyacağız. Gelin, bu yazıya Ahmed Muhtar’ı gerçekten tanıyarak başlayalım. Kimdir, ne yapar, hangi değerleri savunur ve en önemlisi, gerçekten bu figür toplumda neye hizmet ediyor? Övgüleri ve eleştirileri, ne olursa olsun, adını bilmeyenimiz…